Propolis Ürünlerinde Yüzde Oranı Ne Anlama Gelir ve Kalite Nasıl Anlaşılır?

Propolis ürünlerinin etiketlerinde %10, %20 veya %30 gibi oranlar görülebilir. Ancak bu oranların tamamı aynı şeyi anlatmaz.

Bir üretici başlangıçta kullanılan ham propolis oranını, diğeri son üründeki kuru özüt miktarını, bir başkası ise ticari propolis ekstraktının formüldeki payını yazabilir.

Bu nedenle yalnız daha yüksek yüzdeye bakarak daha kaliteli ürün seçmek mümkün değildir.

Ham propolis oranı nedir?

Ham propolis oranı, ekstraksiyon başlangıcında çözücüye eklenen propolis miktarını anlatır.

Örneğin 100 gram karışıma 30 gram ham propolis konulması, başlangıç formülünün %30 ham propolis içerdiğini gösterir.

Ancak ham propolisin tamamı sıvıya geçmez. İçindeki:

• Balmumu
• Bitki parçaları
• Toz
• Çözünmeyen reçineler
• Diğer katı maddeler filtrasyon sırasında ayrılabilir.

Bu nedenle %30 ham propolis kullanılması, son üründe %30 çözünmüş propolis bulunduğu anlamına gelmez.

Kuru özüt miktarı nedir?

Ekstraktın içindeki çözücü uzaklaştırıldığında geriye kalan çözünmüş katı maddelerin miktarı kuru özüt olarak ifade edilir.

Kuru özüt, başlangıçta kullanılan ham propolis oranına göre son üründeki gerçek çözünmüş madde hakkında daha doğrudan bilgi verir.

Ancak kuru özütün tamamı aynı değerde değildir. Çözücüye geçen balmumu, şekerler veya başka maddeler de kuru maddeye katkı sağlayabilir.

Bu nedenle kuru özüt tek başına yeterli değildir; kimyasal profil ile birlikte değerlendirilmelidir.

Toplam fenolik içerik neyi gösterir?

Propolisteki fenolik bileşikler, ürünlerin karşılaştırılmasında sık kullanılan ölçütlerden biridir.

Toplam fenolik analiz, belirli yöntemle ölçülen fenolik yapıların toplamına ilişkin yaklaşık bir değer verir.

Ancak bu analiz:

• Hangi fenoliklerin bulunduğunu tek tek göstermez
• Bütün biyolojik etkileri kanıtlamaz
• Farklı laboratuvar yöntemlerinde doğrudan karşılaştırılamayabilir
• Sonucu kullanılan referans maddeye göre değişebilir

Bu nedenle raporda kullanılan yöntem ve birim de belirtilmelidir.

Propolisin rengi kaliteyi gösterir mi?

Hayır.

Propolis sarıdan yeşile, kırmızıdan koyu kahverengiye kadar değişebilir. Renk botanik kaynağa, hasat dönemine, çözücüye ve yoğunluğa bağlıdır.

Koyu renkli bir ürün çok propolis içeriyor olabilir; fakat karamel, bitkisel renk veya başka bileşenlerle de koyulaştırılmış olabilir.

Açık renkli ürün de düşük kaliteli olmak zorunda değildir. Bazı propolis tipleri doğal olarak daha açık olabilir.

Keskin tat daha güçlü ürün anlamına gelir mi?

Alkolün yakıcı hissi, organik asitlerin ekşiliği veya propolisin reçinemsi tadı ürünün güçlü algılanmasına neden olabilir.

Ancak boğazı yakması, içindeki fenolik bileşenlerin miktarını kanıtlamaz.

Aroma ve tat şu unsurlardan etkilenir:

• Çözücü
• Asitlik
• Tatlandırıcılar
• Uçucu yağlar
• Propolis kaynağı
• Ürünün yoğunluğu

Kalite duyusal sertlikle ölçülmez.

Etikette hangi bilgiler aranmalıdır?

İyi hazırlanmış bir propolis ürününde mümkün olduğunca şu bilgiler açıklanmalıdır:

• Kullanılan propolisin kaynağı
• Ham propolis oranı
• Kullanılan çözücü
• Çözücü yoğunluğu veya türü
• Son ürünün kuru özüt miktarı
• Toplam fenolik içerik
• Yardımcı maddeler
• Parti numarası
• Saklama koşulları
• Tavsiye edilen kullanım miktarı

%30 propolis ifadesinin ham maddeye mi, ekstrakta mı dayandığı belirsiz bırakılmamalıdır.

Kalıntı ve saflık neden önemlidir?

Propolis çevredeki bitkisel reçinelerden toplandığı için pestisitler, ağır metaller veya arıcılık uygulamalarından kaynaklanan maddelerle temas edebilir.

Ayrıca ham propolise balmumu, toprak veya yabancı reçineler karışabilir.

Kalite değerlendirmesinde yalnız fenolik madde değil:

• Pestisit kalıntıları
• Veteriner ilaçları
• Ağır metaller
• Mikrobiyolojik güvenlik
• Çözücü kalıntısı
• Yabancı madde gibi riskler de incelenmelidir.

Farklı çözücüler doğrudan karşılaştırılabilir mi?

Alkollü, su bazlı, yağlı ve laktik asitli propolis ürünlerinin yoğunluğu ve kimyasal profili farklıdır.

On damla yağlı propolis ile on damla alkollü özüt aynı miktarda kuru madde veya aynı fenolik profili taşımayabilir.

Karşılaştırma damla sayısıyla değil, mümkünse belirli miktardaki üründe bulunan kuru özüt ve analiz edilmiş bileşiklerle yapılmalıdır.

Kaliteli propolisin kısa özeti

Kaliteli propolis ürünü:

• Kaynağı bilinen ham maddeden üretilir
• Uygun ve açıklanmış çözücü kullanır
• Yabancı maddelerden arındırılır
• Parti bazında standardize edilir
• Analiz sonuçlarıyla desteklenir
• Etiketinde yüzde oranının anlamını açıklar
• Uygun ambalaj ve saklama koşullarına sahiptir

En yüksek yüzde her zaman en iyi ürün değildir. En güvenilir ürün, etiketindeki sayıları neye dayanarak yazdığını açıklayabilen üründür.