Bal Hasadı Nasıl Yapılır?

Bal hasadı, olgunlaşmış ballı peteklerin kovandan alınarak işleme alanına taşınmasıdır. Arıcılar arasında bu işleme bal sağımı da denir. Bu işlem yalnızca petekleri kovandan çıkarmaktan ibaret değildir.

Arıların sakin biçimde petekten uzaklaştırılması, yavrulu alanın korunması, koloninin ihtiyacı olan balın kovanda bırakılması ve peteklerin temiz koşullarda taşınması gerekir.

Hasattan önce neler kontrol edilir?

Hasattan önce peteklerin olgunluk durumu incelenir. Sırlanma oranı, balın nemi ve petek gözlerindeki sıvının yapısı değerlendirilir.

Arıcı ayrıca kovandaki:

• Yavru alanını
• Bal ve polen stoklarını
• Koloni nüfusunu
• Kraliçenin durumunu
• Sezonun kalan bölümün göz önünde bulundurur.

Yalnızca hasada uygun ballı petekler seçilir. Yavru içeren veya büyük ölçüde olgunlaşmamış nektarla dolu çerçeveler kovanda bırakılır.

Arılar peteklerden nasıl uzaklaştırılır?

Ballı peteğin üzerinde çok sayıda arı bulunabilir. Petek kovandan alınmadan önce arıların zarar görmeden uzaklaştırılması gerekir.

Küçük ölçekli hasatlarda arılar yumuşak bir arıcı fırçasıyla peteğin üzerinden alınabilir. Çerçeve kontrollü biçimde silkelenerek arıların kovana düşmesi de sağlanabilir.

Daha büyük işletmelerde arı kaçıran düzenekler veya uygun hava akımı kullanan ekipmanlar tercih edilebilir.

Amaç arıları yaralamadan, ezmeden ve kolonide gereksiz kargaşa oluşturmadan ballı petekleri ayırmaktır.

Duman neden kullanılır?

Arıcı körüğü, kovan kontrolünde arıların savunma davranışını azaltmak amacıyla kullanılır. Dumana maruz kalan arılar, kovanın dibine doğru iner ve sakinleşirler. Ancak hasat sırasında aşırı duman kullanımı balın koku ve tadını etkileyebilir.

Körükte temiz ve uygun yakıt kullanılmalı; plastik, boyalı tahta veya kimyasal madde içeren malzemeler yakılmamalıdır.

Duman doğrudan açık bal yüzeyine yoğun biçimde verilmemeli ve yalnızca gerektiği kadar kullanılmalıdır.

Petekler kovandan nasıl çıkarılır?

Hasada uygun çerçeveler tek tek kovandan alınır. Üzerindeki arılar uzaklaştırıldıktan sonra temiz ve kapalı bir taşıma kabına yerleştirilir.

Petekler açıkta uzun süre bekletilirse çevredeki arılar, eşek arıları ve diğer böcekler bala yönelebilir. Toz ve yabancı maddeler de ürünle temas edebilir.

Taşıma kasalarının gıdaya uygun, temiz ve yalnızca bu iş için kullanılması gerekir. Ballı çerçeveler doğrudan toprağa veya kirli yüzeylere bırakılmamalıdır.

Yağmacılık nedir?

Hasat sırasında bal kokusunun çevreye yayılması, diğer kolonilerdeki arıları çekebilir. Arıların açık peteklere veya başka kovanlara saldırarak bal almaya çalışmasına yağmacılık denir.

Yağmacılık başladığında arılıkta yoğun uçuş, kavga ve arı kayıpları görülebilir. Ayrıca hastalık ve parazitlerin koloniler arasında taşınma riski artar.

Bu nedenle ballı petekler açıkta tutulmamalı, dökülen bal hemen temizlenmeli ve işlem mümkün olduğunca düzenli yürütülmelidir.

Hasat edilen petekler nereye götürülür?

Ballı petekler mümkün olduğunca kısa sürede temiz bir süzüm alanına taşınır.

Süzüm alanı:

• Tozdan ve böceklerden korunmuş
• Kolay temizlenebilir
• Kötü kokulardan uzak
• Gıdaya uygun ekipmanlarla donatılmış
• El ve ekipman hijyenine uygun olmalıdır.

Bal çevredeki kokuları çekebilen bir üründür. Yakıt, boya, temizlik kimyasalı veya yoğun kokulu başka maddelerle aynı alanda tutulmamalıdır.

Petekler arılara geri verilir mi?

Süzme işleminden sonra boşalan petekler eğer yeniden kullanıma uygun durumdaysa yeniden kovana verilebilir. Arılar peteklerde kalan balı temizler, hasarlı gözleri onarır ve yapıyı tekrar kullanabilir.

Hazır peteğin geri verilmesi, arıların yeniden büyük miktarda balmumu üretmek için harcayacağı enerjiyi azaltabilir.

Ancak hastalık şüphesi bulunan petekler koloniler arasında taşınmamalıdır. Eski, kararmış veya yapısı bozulmuş petekler de belirli bir yenileme planı içinde sistemden çıkarılmalıdır.

Hane Gıda’da hastalık şüphesi bulunan eskimiş petekler imha edilir. Hastalık şüphesi yoksa fakat süzme işlemi esnasında arıların yeniden kullanamayacağı kadar hasar aldıysa eritilir ve balmumu olarak değerlendirilir.

Hasat üretimin sonu değildir

Peteklerin kovandan alınması bal üretiminin yalnızca bir aşamasıdır. Bundan sonra sır alma, süzme, dinlendirme, dolum ve parti kayıtları gelir.

İyi bir hasat, arılara zarar vermeden, ürünün temizliğini koruyarak ve koloninin ihtiyaçlarını gözeterek yapılan hasattır.

Kovandan alınan her çerçeve, yalnızca içindeki balı değil, arıların yeniden kullanabileceği değerli balmumu yapısını da taşır. Bu nedenle hasadın her adımı dikkatle yürütülmelidir.